Aptomat 1 pha 2 cực là thiết bị đóng cắt phổ biến trong hệ thống điện sinh hoạt. Vậy CB này có cấu tạo thế nào, nguyên lý làm việc ra sao và cách phân biệt với aptomat 1 pha 1 cực. Tất cả sẽ được Etinco tổng hợp chi tiết trong bài viết dưới đây.
Aptomat 1 pha 2 cực là gì?
Trước hết, cần biết aptomat 1 pha là thiết bị chuyển mạch có dòng điện định mức và dòng cắt ngắn mạch thấp, thường được sử dụng trong hệ thống điện dân dụng 1 pha để hạn chế một số lỗi ở hệ thống điện. Aptomat 1 pha 2 cực là một loại aptomat 1 pha với 2 cực đấu dây, bao gồm loại 2P (đấu 2 dây pha) và loại 1P + N (đấu 1 dây pha và 1 dây trung tính).
Aptomat 1 pha 2 cực có cấu tạo gồm 4 bộ phận chính bên trong:
- Tiếp điểm: Có hai cấp tiếp điểm tĩnh và động.
- Hộp dập hồ quang: Là dạng hộp dập hồ quang kiểu nửa kín được đặt trong vỏ kín của aptomat và có lỗ thoát khí. Hộp dập hồ quang thường chứa nhiều tấm thép xếp thành lưới để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình dập tắt hồ quang.
- Cơ cấu truyền động cắt: Có hai cơ cấu truyền động cắt aptomat là truyền động bằng tay và truyền động bằng cơ điện. Truyền động cắt bằng tay thường được sử dụng cho aptomat có dòng điện định mức nhỏ, truyền động bằng cơ điện áp dụng cho dòng điện lớn hơn.
- Móc bảo vệ: Có chức năng bảo vệ thiết bị điện khỏi quá tải và ngắn mạch, gồm 2 loại là móc kiểu điện từ và móc kiểu rơle nhiệt. Khi xảy ra sự cố, các móc bảo vệ sẽ tách ra và không cho dòng điện chạy qua aptomat.
Ưu, nhược điểm của aptomat 1 pha 2 cực
CB 1 pha 2 cực xuất hiện phổ biến tại bảng điện hộ gia đình, chung cư, cơ quan, nhà hàng… hoặc được đấu riêng cho các thiết bị công suất quan trọng là nhờ một số đặc điểm ưu việt sau.
Ưu điểm
- Đảm bảo an toàn: Bằng cách ngắt kết nối điện của cả dây pha và dây trung tính, CB 2 cực đảm bảo mức an toàn cao hơn loại 1 cực, giúp hạn chế các nguy cơ chập cháy, hỏa hoạn từ sự cố quá tải, ngắn mạch.
- Cải thiện khả năng cách ly mạch điện: Khi CB 2 cực ngắt mạch sẽ đồng thời ngắt cả dây dẫn có điện và dây trung tính, đảm bảo không có dòng điện nào có thể chạy qua mạch, ngay cả khi một trong các dây dẫn vẫn có điện.
- Dễ dàng lắp đặt: CB 1 pha 2 cực có thiết kế nhỏ gọn, dễ dàng lắp đặt trong tủ điện hoặc hộp âm tường.
- Tiết kiệm chi phí: Aptomat 1 pha 2 cực có dòng cắt ngắn mạch nhỏ, thường từ 15A đến 60A, phù hợp cho các thiết bị điện công suất nhỏ.
Nhược điểm
- Không phù hợp với điện 3 pha có dòng điện lớn.
- Dòng cắt ngắn mạch nhỏ nên khả năng chịu tải không lớn, dễ bị quá tải khi hệ thống sử dụng nhiều thiết bị.
So sánh aptomat 1 pha 2 cực và 1 pha 1 cực
CB 1 pha 1 cực là aptomat phổ biến nhất trong hệ thống điện sinh hoạt hiện nay. Thiết bị này chỉ có chức năng đóng cắt bảo vệ dây pha trong mạch nên thường được sử dụng để bảo vệ điện chiếu sáng hoặc ổ cắm trong hệ thống điện 1 pha.
Thiết kế của CB 1 cực rất dễ phân biệt với CB 2 cực. Trong khi 2 đầu cực của CB 1 cực chỉ gắn dây pha, không có dây trung tính thì CB 2 cực có 1 dây pha và 1 dây trung tính ở hai đầu. Tương ứng, aptomat 1 pha 2 cực có cần gạt kép, aptomat 1 pha 1 cực chỉ có cần gạt đơn.
Bảng so sánh chi tiết 2 loại CB 1 pha:
| Tiêu chí | Aptomat 1 pha 2 cực | Aptomat 1 pha 1 cực |
| Thiết kế | Kết nối với 1 dây pha và 1 dây trung tính, tương ứng 2 cực L và N hoặc 2 cực đấu dây pha, có 2 cần gạt đơn | Kết nối với mạch điện qua 1 dây pha, ký hiệu ở cực đấu dây là L, có 1 cần gạt đơn |
| Khả năng đóng cắt | Đóng cắt 2 dây: dây pha và dây trung tính | Chỉ có thể đóng cắt dây pha |
| Khả năng cách ly mạch | Cách ly hoàn toàn mạch điện | Cô lập một phần, dây trung tính vẫn được kết nối |
| Mức độ an toàn | An toàn hơn loại 1 cực khi đảm bảo hệ thống không còn dòng điện | Trường hợp dây trung tính có khả năng mang điện sẽ tiềm ẩn nguy cơ giật điện |
| Độ phức tạp | Sơ đồ đấu lắp phức tạp hơn | Sơ đồ đấu lắp đơn giản hơn và tiết kiệm chi phí hơn |
| Dòng điện định mức | Từ 15A đến 60A | Từ 15A đến 30A |
| Ứng dụng | Hệ thống điện dân dụng và thương mại nhẹ 1 pha | Bảo vệ điện chiếu sáng hoặc ổ cắm trong hệ thống điện 1 pha |
Xem thêm: Aptomat 2 pha: Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng
Cách đấu aptomat 1 pha 2 cực
Quy trình đấu nối aptomat 1 pha 2 cực được thực hiện như sau:
- Bước 1: Ngắt nguồn điện và chọn vị trí lắp aptomat dễ tiếp cận, thông thoáng.
- Bước 2: Kiểm tra aptomat trước khi lắp xem có hỏng hóc hay va đập gì không.
- Bước 3: Đấu nối aptomat theo quy tắc - dây pha đấu vào cực vào của aptomat. Cực ra của aptomat kết nối với dây trung tính. Việc đấu nối cần thực hiện cẩn thận, chắc chắn để không bị lỏng mối nối.
- Bước 4: Lắp aptomat vào tủ điện hoặc hộp điện âm tường.
- Bước 5: Test aptomat bằng cách bật nguồn điện và quan sát CB có đóng cắt đúng cách hay không.
Lưu ý: Quá trình đấu nối aptomat 1 pha 2 cực rất dễ bị nhầm lẫn các cực và các dây. Nếu bạn không am hiểu nguyên lý hoạt động của aptomat, nên liên hệ kỹ sư điện để đảm bảo đấu nối đúng kỹ thuật và an toàn.
Câu hỏi thường gặp về aptomat 1 pha 2 cực
Câu hỏi 1: Aptomat 1 pha 2 cực thường được lắp đặt ở đâu?
Trả lời: MCB loại 2 cực thường có kích thước nhỏ gọn nên có thể lắp đặt ở bất kỳ đâu như tủ điện, hộp điện âm tường.
Câu hỏi 2: CB 1 pha 2 cực thường có cường độ dòng điện bao nhiêu?
Trả lời: CB 2 cực có nhiều dải dòng điện khác nhau, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng nhưng thường có dòng điện định mức từ 15A đến 60A.
Trên đây là tổng hợp thông tin về aptomat 1 pha 2 cực - thiết bị thường xuất hiện trong tủ điện của các hộ gia đình. Hy vọng bạn hài lòng với kiến thức chúng tôi cung cấp. Để tìm hiểu các loại aptomat khác, bạn vui lòng theo dõi tại: https://etinco.titanweb.vn/tin-tuc/kien-thuc/kien-thuc-cb/
