Rơ le nhiệt là thiết bị bảo vệ và đảm bảo an toàn khi hệ thống điện xảy ra tình trạng quá tải, quá nhiệt. Để rơ le nhiệt hoạt động ổn định, không xảy ra tình trạng rơ le bị nhảy, bạn cần phải biết cách chỉnh rơ le nhiệt cho từng thiết bị hoặc các trường hợp cụ thể. Dưới đây là tổng hợp các bước chỉnh rơ le nhiệt.
Khi nào cần chỉnh rơ le nhiệt
Những dấu hiệu cho thấy rơ le nhiệt sắp hỏng hoặc bị nhảy:
- Rơ le nhiệt ngừng hoạt động không đúng lúc hay ngừng hoạt động cả khi nhiệt độ thấp. Việc nhảy sai thời điểm khiến hệ thống điện gặp trục trặc
- Rơ le thường xuyên nhảy ngắn: trong thời gian hoạt động ngắn mà rơ le nhảy liên tục, đây cũng là dấu hiệu cần điều chỉnh rơ le hoặc thay thế
- Các thông báo lỗi từ rơ le nhiệt: các rơ le nhiệt thường tích hợp đèn báo nếu có lỗi xảy ra. Ngay khi thấy có đèn sáng hoặc đèn nhấp nháy, bạn cần chỉnh lại rơ le nhiệt ngay
Những nguyên nhân khiến rơ le nhiệt bị nhảy:
- Nguồn điện yếu: khi nguồn điện yếu, dòng điện qua động cơ vượt quá dòng điện định mức của rơ le khiến thiết bị bị nhảy
- Quá tải thường xuyên: khi các thiết bị phải hoạt động liên tục trong điều kiện quá tải cũng có thể dẫn tới sự tăng nhiệt và nhảy rơ le
- Quá nhiệt ngắn hạn: khi nhiệt độ tăng lên đột ngột và giảm xuống mức an toàn ngay sau đó cũng khiến rơ le bị nhảy
- Rơ le bị hỏng
2 phương pháp reset rơ le nhiệt
Có 2 hình thức reset rơ le nhiệt trong trường hợp thiết bị này đã ngắt do quá nhiệt là thủ công và tự động. Tùy theo lựa chọn đặt lại là thủ công hay tự động mà việc reset sẽ do người dùng tự làm hoặc rơ le nhiệt tự động thực hiện. Trong thực tế, relay được gắn với động cơ và chỉ khi đặt lại relay bằng tay thì động cơ mới có thể khởi động.
- Reset tự động: Khi gặp sự cố quá nhiệt, rơ le nhiệt sẽ ngắt, sau đó tự phục hồi khi nhiệt độ trở lại bình thường.
- Reset thủ công: Khi rơ le nhiệt bị nhảy, người dùng phải nhấn nút để phục hồi, đồng thời kiểm tra, đánh giá hệ thống, xem xét các nguyên nhân khiến rơ le dính lỗi.
5 bước điều chỉnh rơ le nhiệt thủ công
Sau khi nhận biết được nguyên nhân và các dấu hiệu khiến rơ le hoạt động kém hiệu quả, dưới đây là các bước chỉnh rơ le nhiệt:
- Bước 1: Tắt nguồn điện hoặc hệ thống điện. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, cần tuân thủ nguyên tắc tắt nguồn điện trước khi sửa chữa
- Bước 2: Mở nắp rơ le, cần tháo lần lượt các ốc vít trên rơ le nhiệt để tiến hành điều chỉnh
- Bước 3: Chỉnh dòng điện tác động với vít chỉnh ký hiệu chữ T hoặc chữ H
- Bước 4: Xoay vít điều chỉnh sao cho dòng điện tác động của rơ le bằng với dòng định mức của các thiết bị điện. Dòng điện định mức này thường được gắn trên tem của thiết bị.
- Bước 5: Đóng nắp và khởi động lại nguồn điện. Trường hợp đã chỉnh rơ le nhiệt nhiều lần mà vẫn chưa hoạt động ổn định, hãy cân nhắc thay mới thiết bị.
Nguyên tắc khi chỉnh rơ le nhiệt
Khi chỉnh rơ le nhiệt cần tuân thủ nguyên tắc chung là dòng điện trên rơ le tỉ lệ với dòng điện của hệ thống hoặc động cơ. Theo đó, dòng chỉ định cho rơ le nhiệt gấp 1,1 lần dòng làm việc lớn nhất của động cơ nhưng nhỏ hơn hoặc bằng dòng định mức động cơ ghi trên tem mác.
Ví dụ một động cơ có dòng hoạt động thực tế là 4A, dòng định mức ghi trên nhãn động cơ là 5A, vậy chỉnh rơ le về mức 4 x 1,1 = 4,4A < 5A là phù hợp.
Các trường hợp đặc biệt cần lưu ý
Trong một số trường hợp đặc biệt, khi dòng điện làm việc thực tế thay đổi theo thời gian, bạn cần phải xác định dòng điện làm việc thực tế lớn nhất. Ví dụ:
- Máy nén lạnh: dòng điện của máy sẽ giảm dần khi nhiệt độ bốc hơi giảm. Vậy dòng điện làm việc lớn nhất đo được khi nhiệt độ phòng lạnh cao nhất. Lúc này, cần chỉnh dòng điện trên rơ le nhiệt theo dòng điện làm việc của máy nén khi nhiệt độ cao nhất.
- Quạt gió dàn bốc hơi: khi nhiệt độ không khí giảm dần, dòng điện qua quạt gió dàn bốc hơi sẽ tăng dần. Nhiệt độ càng thấp thì dòng điện của quạt càng cao. Dòng điện lúc này sẽ tinh chỉnh được dòng điện cho rơ le nhiệt.
- Trường hợp động cơ đấu YY hoặc tương đương: vì là 2 nhánh đấu song song nên dòng điện cho rơ le nhiệt từng nhánh = ½ dòng định mức.
- Trường hợp động cơ khởi động sao - tam giác: dòng điện qua relay nhiệt nhánh tam giác là dòng định mức/1,73.
- Lắp rơ le nhiệt gián tiếp: khi dòng định mức >100A sẽ sử dụng rơ le nhiệt gián tiếp (rơ le nhiệt 5A kết hợp với máy biến dòng).
Trên đây là thông tin đầy đủ về cách chỉnh rơ le nhiệt cho từng thiết bị. Nắm được nguyên nhân, các bước điều chỉnh rơ le nhiệt khi gặp lỗi sẽ giúp bạn chủ động xử lý các tình huống xảy ra liên quan đến thiết bị này. Để tìm hiểu thêm các kiến thức liên quan đến rơ le, vui lòng tham khảo: https://etinco.titanweb.vn/tin-tuc/kien-thuc/kien-thuc-contactor-ro-le/.
