Máy cắt không khí ACB là một thiết bị ngắt mạch quan trọng tại đầu nguồn hệ thống điện 3 pha, bảo vệ mạch điện khỏi tình trạng quá tải hoặc ngắn mạch. Để đảm bảo vận hành đúng cách và an toàn, kỹ thuật viên cần nắm rõ hướng dẫn sử dụng máy cắt không khí ngay từ đầu. Tất cả sẽ được Etinco hướng dẫn cụ thể qua bài viết dưới đây!
Chuẩn bị trước khi sử dụng
Trước khi sử dụng máy cắt không khí, người vận hành cần làm quen với các bộ phận chính của thiết bị. Một số thành phần quan trọng của ACB bao gồm:
- Cơ cấu đóng cắt: Đây là bộ phận thực hiện thao tác ngắt hoặc đóng mạch điện khi cần thiết.
- Bộ bảo vệ quá dòng: Cảm biến dòng điện để phát hiện tình trạng quá tải hoặc ngắn mạch và kích hoạt ACB ngắt điện.
- Bảng điều khiển: Nơi hiển thị thông số và trạng thái hoạt động của máy cắt.
- Mạch điều khiển: Đảm nhiệm việc điều khiển đóng/ngắt điện theo tín hiệu từ bộ bảo vệ.
- Cực động và cực tĩnh: Hai bộ phận tiếp xúc điện, đảm bảo đóng cắt dòng điện khi cần.
Mỗi loại ACB có thông số kỹ thuật khác nhau, do đó, cần đảm bảo thiết bị phù hợp với hệ thống điện đang sử dụng. Một số thông số quan trọng cần kiểm tra trước khi vận hành bao gồm:
- Điện áp hoạt động: Máy cắt không khí ACB thường được thiết kế để hoạt động với điện áp lên đến 1kV.
- Dòng điện: 630~6300A
- Dòng cắt: 65~135kA
- Kích thước khung: 2000 / 4000 / 6300A
- Số lần đóng cắt: Có thể lên tới 30.000 lần, tùy vào môi trường vận hành và tần suất sử dụng.
- Khả năng chịu dòng ngắn mạch: Được quy định theo tiêu chuẩn của từng loại máy cắt không khí.
Nguyên lý hoạt động của ACB dựa trên sự phối hợp giữa các tiếp điểm đồng và tiếp điểm carbon. Khi đóng ACB, tiếp điểm đồng nối mạch, giúp dòng điện lưu thông. Khi mở, tiếp điểm đồng tách ra trước, tiếp điểm carbon vẫn tiếp tục duy trì kết nối một thời gian ngắn trước khi hoàn toàn mở ra, hạn chế hiện tượng hồ quang điện.
Cài đặt thông số kỹ thuật
Trước khi đưa máy cắt không khí ACB vào sử dụng, người vận hành cần thiết lập một số thông số kỹ thuật quan trọng.
Thông số điện áp giữa các pha:
- R-S: Điện áp giữa pha R và pha S
- S-T: Điện áp giữa pha S và pha T
- T-R: Điện áp giữa pha T và pha R
- R-N: Điện áp pha R
- T-N: Điện áp pha S
- S-N: Điện áp pha T
Thông số cài đặt cho máy cắt ACB:
- Dòng điện hoạt động (Rated Current - IN): Điều chỉnh theo công suất hệ thống điện.
- Dòng điện vận hành (Curr - IU): Đảm bảo phù hợp với tải thực tế.
- Dòng điện khởi động cắt trễ (STD P.U - IS): Giúp bảo vệ thiết bị trước sự cố ngắn mạch.
- Dòng điện khởi động cắt tức thời (ISTD P.U - Ii): Giảm nguy cơ hư hỏng do quá dòng đột ngột.
- Thời gian cắt trễ (LTD TIME): Tùy chỉnh để máy cắt phản ứng đúng thời điểm.
- Thời gian cắt tức thời (STD TIME): Xác định thời gian phản hồi ngay lập tức khi có lỗi.
Thông số cài đặt cho rơ le điện áp:
- Giới hạn điện áp cao (U>): Cài đặt từ 102% - 122%.
- Giới hạn điện áp thấp (U<): Cài đặt từ 78% - 98%.
- Thời gian cắt Delay off: Cài đặt trong khoảng 0.1s - 10s.
Kiểm tra trước khi vận hành
Sau khi thiết lập thông số, cần tiến hành kiểm tra tổng thể trước khi đóng điện để đảm bảo an toàn:
Bước 1: Kiểm tra vị trí và tình trạng thiết bị
Trước khi vận hành, cần xác định máy cắt không khí ACB đã được lắp đặt đúng vị trí trong tủ điện. Kiểm tra kết cấu tổng thể để phát hiện hư hỏng vật lý, nứt gãy hoặc oxy hóa trên bề mặt thiết bị. Vệ sinh tủ điện, dây dẫn, đảm bảo không có bụi bẩn hoặc vật lạ ảnh hưởng đến hoạt động. Đồng thời, kiểm tra các đầu nối điện có chắc chắn và an toàn hay không.
Bước 2: Đo lường điện áp hệ thống
Dùng thiết bị đo chuyên dụng để kiểm tra điện áp giữa các pha R-S, S-T, T-R, R-N, S-N, T-N. So sánh kết quả với thông số tiêu chuẩn để xác định hệ thống có hoạt động ổn định không. Kiểm tra xem có sự chênh lệch điện áp lớn giữa các pha không, vì điều này có thể gây mất cân bằng điện, làm ảnh hưởng đến tuổi thọ của máy cắt ACB và các thiết bị khác.
Bước 3: Cài đặt thông số bảo vệ
Tiến hành cài đặt các giá trị quan trọng như dòng điện vận hành, dòng điện khởi động cắt trễ, giới hạn điện áp cao và thấp. Đảm bảo các thông số này phù hợp với yêu cầu hệ thống điện để tăng hiệu suất hoạt động và bảo vệ thiết bị. Sau khi cài đặt, thực hiện kiểm tra lại bằng cách đối chiếu thông số hiển thị trên màn hình với giá trị cài đặt để đảm bảo độ chính xác.
Bước 4: Chạy thử nghiệm không tải
Trước khi đưa ACB vào hoạt động chính thức, cần chạy thử nghiệm không tải để kiểm tra hiệu suất. Đóng điện cho hệ thống mà chưa kết nối tải, quan sát hoạt động của máy cắt ACB. Kiểm tra phản ứng của thiết bị khi đóng/cắt, đo lại điện áp và dòng điện để đảm bảo thông số ổn định. Nếu có bất thường, cần điều chỉnh ngay để tránh ảnh hưởng đến quá trình vận hành sau này.
Hướng dẫn thao tác đóng cắt
- Bước 1: Nạp năng lượng cho lò xo: Khi cấp nguồn điều khiển, hệ thống sẽ kích hoạt motor charge để thực hiện nén lò xo đến mức quy định. Trong quá trình nạp, bạn có thể nghe thấy tiếng động nhẹ từ cơ cấu nén lò xo. Khi nạp hoàn tất, đèn báo “charged” sẽ sáng, báo hiệu lò xo đã sẵn sàng cho thao tác đóng máy cắt.
- Bước 2: Đóng máy cắt: Nhấn nút “ON” trên máy cắt để đóng tiếp điểm, giúp kết nối phụ tải với nguồn điện.
- Bước 3: Mở máy cắt: Để cách ly phụ tải khỏi nguồn điện, nhấn nút “OFF” trên máy cắt. Khi thao tác, tiếp điểm sẽ tách ra, chấm dứt dòng điện cấp đến tải.
- Bước 4: Tự động nạp năng lượng: Sau mỗi lần đóng/mở máy cắt, hệ thống sẽ tự động thực hiện nạp lại lò xo. Quá trình này đảm bảo rằng lò xo luôn ở trạng thái sẵn sàng cho lần thao tác tiếp theo.
- Bước 5: Kiểm tra thông số mạng điện: Sử dụng nút xoay chuyển vị trí “Switch volt” để kiểm tra các giá trị điện áp giữa các pha R-S, S-T, T-R và điện áp pha so với trung tính R-N, S-N, T-N. So sánh kết quả đo với tiêu chuẩn để đảm bảo hệ thống hoạt động trong phạm vi an toàn.
Xem thêm: So sánh ACB và MCCB: Những điểm giống và khác nhau
Hướng dẫn bảo trì
Bảo trì đúng cách giúp máy cắt không khí hoạt động bền bỉ và giảm nguy cơ sự cố. Quy trình bảo trì ACB bao gồm:
- Trước khi bảo trì, cần ngắt hoàn toàn nguồn điện và đảm bảo môi trường làm việc an toàn. Kiểm tra tổng thể máy cắt, bao gồm vỏ ngoài, các bộ phận cơ khí, linh kiện điện và dây kết nối.
- Loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ và các tạp chất bám trên bề mặt máy cắt bằng khăn sạch hoặc máy thổi khí. Sử dụng dầu bôi trơn chuyên dụng để bôi trơn các khớp cơ khí và trục quay, giúp hệ thống vận hành trơn tru.
- Kiểm tra xem buồng dập có bị bám muội than, hư hỏng hoặc nứt vỡ không.
- Kiểm tra độ mòn của tiếp điểm, độ bám của bụi bẩn và tình trạng oxy hóa. Nếu tiếp điểm bị mòn quá mức hoặc có dấu hiệu cháy xém, cần vệ sinh bằng giấy nhám chuyên dụng hoặc thay thế để đảm bảo tiếp xúc điện tốt nhất.
- Kiểm tra xem dây dẫn có bị lỏng, đứt hay không. Thực hiện đo kiểm điện áp, tín hiệu điều khiển để đảm bảo hệ thống phản hồi nhanh và chính xác.
- Thực hiện đóng/mở máy cắt bằng thao tác tay để kiểm tra độ trơn tru của cơ cấu hoạt động. Quan sát xem lò xo, chốt khóa và các bộ phận cơ khí có bị kẹt cứng hay không.
- Sử dụng đồng hồ đo để kiểm tra điện trở cách điện giữa các pha và giữa pha với vỏ máy.
- Sau khi hoàn thành bảo trì, tiến hành vận hành thử bằng cách thực hiện các thao tác đóng/mở máy cắt.
Việc nắm vững hướng dẫn sử dụng máy cắt không khí ACB không chỉ giúp thiết bị vận hành an toàn mà còn nâng cao tuổi thọ cho sản phẩm. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào khác, vui lòng liên hệ Etinco để được tư vấn thêm!
