Dây nóng và dây nguội là 2 cực của dòng điện xoay chiều với nhiệm vụ khác nhau trong mạch điện. Thông tin về ký hiệu, vai trò và cách nhận biết dây nóng, dây nguội sẽ được Etinco tổng hợp trong bài viết dưới đây.
Dây nóng, dây nguội là gì?
Dây nóng (hay còn được gọi là dây pha) là loại dây mang trong mình dòng điện xoay chiều và luôn chịu áp lực điện. Dây nóng có điện thế biến đổi, trường hợp 2 dây chính đều là dây nóng có thể từ 3 pha của đường cấp 3 pha hoặc lấy từ biến thể 1 pha. Một số ổ điện, đặc biệt là ổ 2 chân thường không phân biệt rõ chân nóng và chân nguội.
Dây nguội (dây trung tính) thường là dây không mang điện và được nối đất tại nhà máy điện. Dây này được sử dụng để cân bằng dòng điện trong hệ thống 3 pha và làm kín mạch trong hệ thống 1 pha.
Trên lý thuyết, dây nguội có điện áp bằng 0 nên không gây giật. Tuy nhiên thực tế, cần coi dây nguội như dây điện bình thường và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nguyên nhân là bởi dây nguội có điện thế khác với đất và gây điện giật khi việc truyền tải điện không cân pha điện áp trên dây nguội bằng 5% điện áp trên dây nóng.
Ký hiệu và màu sắc của dây nóng, dây nguội
Theo tiêu chuẩn, dây nóng có ký hiệu "P" hoặc "L". Dây nguội có ký hiệu là "N".
Màu sắc của dây nóng và dây nguội được quy ước theo tiêu chuẩn IEC và điện lực Việt Nam như sau:
Đối với dòng điện 1 pha:
- Dây nóng có màu đỏ
- Dây trung tính màu đen, trắng, xanh,…
Đối với dòng điện 3 pha
- Pha 1 màu đỏ
- Pha 2 màu vàng hoặc trắng
- Pha 3 màu xanh dương
- Dây nguội có màu đen
- Dây nối đất (PE) màu xanh lá sọc vàng
Vai trò của dây nóng, dây nguội
Dây nóng và dây nguội là hai cực của dòng điện xoay chiều, được sử dụng trong hệ thống điện với mục đích:
- Dây nóng: Đây là dây mang dòng điện xoay chiều trong mạch điện, có nhiệm vụ truyền tải dòng điện từ nguồn điện đến các thiết bị sử dụng. Dây nóng sẽ được kết nối với phần dương (+) của thiết bị điện.
- Dây nguội: Dây nguội không mang dòng điện nhưng lại có tác dụng cân bằng dòng điện giữa các dây nóng. Ngoài ra, dây nguội còn được sử dụng để làm kín mạch điện 1 pha, cân bằng dòng điện 3 pha. Dây nguội thường sẽ được kết nối với phần âm (-) của thiết bị điện.
Cách nhận biết dây nóng, dây nguội
Có 3 cách đơn giản để xác định dây nóng và dây nguội.
Qua màu sắc và kích thước dây
Màu sắc của dây nóng và dây nguội đã được quy ước theo tiêu chuẩn: dây nóng thường có các màu quen thuộc là đỏ - vàng - xanh, dây nguội luôn được mặc định là dây đen.
Ngoài ra, dây nóng và dây nguội có kích thước khác nhau, tiết diện của dây nóng thường sẽ lớn hơn dây nguội nên có thể dễ dàng phân biệt bằng mắt thường.
Sử dụng bút thử điện
Đèn ở bút thử điện chỉ phát sáng khi tiếp xúc với dây nóng mang điện. Dây nguội có điện áp gần như bằng 0 nên bút thử điện sẽ không sáng. Nếu dây nguội khi kiểm tra bằng bút thử điện phát sáng, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề trong đường dây điện và cần phải được kiểm tra ngay để tránh nguy cơ gây mất an toàn.
Sử dụng đồng hồ vạn năng
Dùng đầu dây kết nối với que đo màu đỏ và đặt thang đo ở chế độ 220V. Lúc này, bạn kiểm tra màn hình của đồng hồ, nếu đồng hồ có hiển thị kết quả thì đó là dây nóng. Ngược lại, nếu đồng hồ vạn năng không hiển thị kết quả thì đó là dây nguội.
Trên đây chúng tôi đã giới thiệu về ký hiệu, vai trò và cách phân biệt dây nóng, dây nguội. Nhận biết được 2 loại dây này, bạn có thể dễ dàng lắp đặt, sửa chữa hệ thống điện gia đình, tránh các tai nạn đáng tiếc xảy ra. Các kiến thức liên quan đến ngành điện, chúng tôi thường xuyên cập nhật tại: https://etinco.titanweb.vn/tin-tuc/kien-thuc/, mời bạn theo dõi.
